Με
τον όρο φυτοφαγική διατροφή εννοούμε
το είδος της διατροφής εκείνης που
αποκλείει μερικά ή όλα τα ζωικά προϊόντα,
όπως για παράδειγμα το γάλα, τα αυγά, το
κοτόπουλο, το κόκκινο κρέας και το τυρί.
Οι χορτοφάγοι σήμερα εντάσσονται στις
παρακάτω κατηγορίες:
- Αυστηρά Φυτοφάγοι: Εκείνοι που αποκλείουν όλες τις τροφές ζωικής προέλευσης (όπως το κρέας, το κοτόπουλο, το τυρί, τα αυγά και το γάλα)
- Γαλακτοωοφυτοφάγοι: Εκείνοι που καταναλώνουν αυγά και γάλα αλλά αποκλείουν τα άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα από τη διατροφή τους
- Γαλακτοφυτοφάγοι: Εκείνοι που καταναλώνουν μόνο γάλα στη διατροφή τους
- Μερικώς Φυτοφάγοι: Τα άτομα που καταναλώνουν μόνο μερικά είδη κρέατος (όπως το ψάρι και το κοτόπουλο) και αποκλείουν άλλα.
Η
συνήθης άποψη ότι τα ζωικά προϊόντα
οδηγούν σε χρόνιες ασθένειες, όπως τα
καρδιαγγειακά νοσήματα και μερικές
μορφές καρκίνου, καθώς επίσης η νηστεία
και η οικολογική ευσυνειδησία ορισμένων
ανθρώπων, τους οδηγούν στην εφαρμογή
φυτοφαγικών μοτίβων διατροφής.
Η
φυτοφαγική διατροφή, σύμφωνα με νεώτερες
έρευνες, αν
περιλαμβάνει τις κατάλληλες ποσότητες
απαραίτητων φυτικών προϊόντων, όπως τα
φρούτα και τα λαχανικά, τα όσπρια, τους
ξηρούς καρπούς και τα δημητριακά, τότε
μπορεί να αποτελεί ένα πλήρες διατροφικό
σχήμα.
Πλεονεκτήματα
Σύμφωνα
με πρόσφατη έρευνα στις Ηνωμένες
Πολιτείες, βρέθηκε ότι το 43% των ατόμων
με διαβήτη τύπου 2 που ακολούθησαν
αυστηρώς φυτοφαγική διατροφή για 22
εβδομάδες, μείωσαν τη δόση των φαρμάκων
τους για την αντιμετώπιση του διαβήτη,
ενώ μόνο 26% όσων ακολούθησαν το διατροφικό
πλάνο του Αμερικάνικου Διαβητολογικού
Οργανισμού είχαν το ίδιο αποτέλεσμα.
Επιπροσθέτως,
όσοι ακολούθησαν την αυστηρώς φυτοφαγική
διατροφή είχαν απώλεια βάρους και μείωση
στα επίπεδα της χοληστερίνης τους.
Ακόμη,
υπάρχουν έρευνες που υποστηρίζουν πως
η φυτοφαγική διατροφή συμβάλλει στην
απώλεια βάρους και λίπους στην περιοχή
της μέσης και στη μείωση της περιφέρειας.
Ο Μπέρναρντ και οι ερευνητές του το
φθινόπωρο του 2006 διαπίστωσαν ότι σε μια
ομάδα 64 εμμηνοπαυσιακών και παχύσαρκων
γυναικών, εκ των οποίων οι μισές
ακολούθησαν μια χαμηλοθερμιδική διατροφή
και οι άλλες μισές αυστηρώς φυτοφαγική
διατροφή, τα αποτελέσματα ήταν υπέρ του
δεύτερου γκρουπ.Οι γυναίκες που
ακολούθησαν την φυτοφαγική διατροφή
είχαν χαμηλότερο βάρος, μικρότερο
ποσοστό λίπους στην κοιλιά αλλά και
μικρότερη περιφέρεια μέσης.
Άλλες
πρόσφατες έρευνες έχουν συνδέσει την
φυτοφαγία με χαμηλότερα ποσοστά εκδήλωσης
διαβήτη, καρδιαγγειακών νοσημάτων,
υπέρτασης, μερικών μορφών καρκίνου
(όπως ο καρκίνος του παχέος εντέρου και
του στομάχου), δυσκοιλιότητας και
παχυσαρκίας. Η αυξημένη πρόσληψη φυτικών
ινών από τα φρούτα, τα λαχανικά και τα
όσπρια μειώνει τις πιθανότητες εμφάνισης
καρκίνου του παχέους εντέρου στους
φυτοφάγους.
Λόγω
χαμηλότερης πρόσληψης κορεσμένων
λιπαρών (αφού η κατανάλωση ζωικών τροφών
περιορίζεται) και αλατιού αλλά και
χαμηλότερου σωματικού βάρους, οι
φυτοφάγοι έχουν χαμηλότερα ποσοστά
αρτηριακής πίεσης και κακής χοληστερίνης
(LDL).
Τα
ποσοστά των φυτοφάγων σε αντιοξειδωτικές
ουσίες όπως η βιταμίνη C, τα καροτενοειδή
και τα φυτοχημικά είναι υψηλότερα σε
σχέση με τους παμφάγους.
Χαμηλότερα
ποσοστά καρκίνου του μαστού έχουν
διαπιστωθεί σε γυναίκες που δεν
καταναλώνουν ζωικά προϊόντα καθώς έχουν
μικρότερα
ποσοστά οιστρογόνων
Μειονεκτήματα
Τα
ζωικά προϊόντα όπως το κρέας, τα πουλερικά
και τα ψάρια αποτελούν καλή πηγή σιδήρου
υψηλής
βιοδιαθεσιμότητας.
Παρόλο που οι φυτοφάγοι καταναλώνουν
και αυτοί σίδηρο, επειδή προέρχεται από
φυτικά προϊόντα(μη αιμικός σίδηρος)δεν
απορροφάται το ίδιο από τον οργανισμό.
Γι
αυτό η κατανάλωση φυτικών προϊόντων
πλούσιων σε σίδηρο, όπως οι φακές, το
μπρόκολο, η ρόκα και το σπανάκι, πρέπει
να συνοδεύεται από μια πηγή βιταμίνης
C (όπως ένα ποτήρι πορτοκαλάδα) για να
αυξάνεται κατ’ αυτόν τον τρόπο η
απορρόφηση του σιδήρου.
Επιπροσθέτως
οι
φυτοφάγοι κινδυνεύουν από μειωμένη
πρόσληψη βιταμίνης Β-12
καθώς η κύρια πηγή πρόσληψης της είναι
το ψάρι, το κρέας , τα αυγά και το συκώτι
.Χρήση προϊόντων που περιέχουν
συμπληρωματική βιταμίνη Β-12 (όπως
ορισμένα δημητριακά) αλλά και πρόσληψη
της Β-12 από φαρμακευτικά συμπληρώματα,
είναι απαραίτητη σε ορισμένες περιπτώσεις.
Παρότι
το ασβέστιο το συναντάμε κυρίως στα
γαλακτοκομικά προϊόντα, οι φυτοφάγοι
δεν διατρέχουν κίνδυνο έλλειψης ασβεστίου
αν αυξήσουν την κατανάλωση φυτικών
τροφών πλούσιων σε ασβέστιο, όπως το
ταχίνι,ο χαλβάς, το μπρόκολο, τα σπαράγγια,
το γάλα σόγιας, τα όσπρια και οι ξηροί
καρποί.
Έρευνες
έχουν δείξει ότι τα ποσοστά ψευδαργύρου
στους φυτοφάγους είναι χαμηλότερα σε
σχέση με τους παμφάγους. Αυτοί που
χρειάζονται συμπληρωματική πρόσληψη
ψευδαργύρου είναι οι αυστηρώς φυτοφάγοι,
καθώς οι λοιποί φυτοφάγοι καταναλώνουν
τροφές πλούσιες σε ψευδάργυρο όπως το
γιαούρτι, το τυρί, το γάλα, τα πουλερικά
και τα ψάρια.
Συμπέρασμα
Είναι
πιο δύσκολο σε μια αυστηρή φυτοφαγία ή
σε μια αυστηρή νηστεία να καλύψουμε τις
ανάγκες μας σε μακροθρεπτικά και
μικροθρεπτικά συστατικά.
Σε
γενικές γραμμές τα άτομα που ακολουθούν
μία φυτοφαγική διατροφή έχουν χαμηλότερα
ποσοστά θνησιμότητας από διάφορες
χρόνιες και εκφυλιστικές παθήσεις.
Αυτό που πραγματικά συμβαίνει στην
φυτοφαγική διατροφή,
δεν
είναι κάτι μαγικό
,απλούστατα εισάγονται τροφές όπως
πολλά φρούτα και λαχανικά, δημητριακά,
όσπρια, καρποί και σπόροι, και αυξάνει
η πρόσληψη φυτικών ινών, αντιοξειδωτικών,
βιταμινών ενώ παράλληλα μειώνεται η
κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών.
Εάν όμως η
φυτοφαγική διατροφή δεν είναι σωστά
ισορροπημένη, θα παρουσιαστούν σοβαρές
διατροφικές ελλείψεις, με ανάλογες
αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία και
στην ανάπτυξη.
Έτσι
λοιπόν συμπληρώνοντας θα ήθελα να τονίσω
ότι και η φυσιολογική κατανάλωση κρέατος
και η καθημερινή και ποικίλη κατανάλωση
φρούτων και λαχανικών, καθώς επίσης και
η εβδομαδιαία κατανάλωση όσπριων και
ξηρών καρπών κ.α, βεβαίως δεν οδηγεί σε
προβλήματα υγείας και προσφέρει πολλά
οφέλη.
Δεν
αρκεί να ακολουθούμε ένα ισορροπημένο
διαιτολόγιο με βάση τις αρχές της
«Μεσογειακής
Διατροφής»,
αλλά να προχωρήσουμε και σε άλλες αλλαγές
του τρόπου ζωής όπως είναι η αποφυγή
του καπνίσματος, ο περιορισμός του
αλκοόλ, η συστηματική φυσική δραστηριότητα
αλλά και η επαρκής ξεκούραση.
Η εγκατάσταση
αυτών των συνηθειών, αποτελεί το
σπουδαιότερο βήμα για την πρόληψη
σοβαρών παθήσεων και την αύξηση του
προσδόκιμου επιβίωσης.